Harde uitspraken en conclusies maar geen politieke consequenties belastingdebacle BSWW

woensdag 11 oktober 2017 10.33 uur | laatst gewijzigd: woensdag 11 oktober 2017 12.39 uur | auteur: Robbert Oelp

Als het gaat om de uitspraken die de politiek heeft geuit in de commissievergadering van 10 oktober jongstleden omtrent de belastingsamenwerking tussen Stichtse Vecht, Weesp en Wijdemeren dan zijn die hard en éénsluidend. 'Een belastingdebacle', 'in en in triest', 'dit kan niet waar zijn', 'een kostbare les', 'dit is beroerd', 'een nare en kostbare zaak' waren zo maar wat uitspraken die door partijen werden geuit. Waar de uitspraken en conclusies hard zijn, daar is het politieke oordeel over het BSWW-debacle vanuit de coalitie-zijde tot op heden boterzacht van toon: ‘We kunnen niet anders dan doorgaan en naar de toekomst kijken’, was vanuit die zijde de algehele strekking. Voor de harde kern van de oppositie is het een hard gelag. Al in 2015 plaatsten zij vraagtekens en opteerde destijds voor toetreding bij de Bghu. Echter toen wist men nog niet dat als bijkomend probleem de gemeente Stichtse Vecht haar data niet op orde had.

Puinruimen
Tijdens de commissievergadering bleek maar weer eens dat een aaneenschakeling van fouten heeft geleid tot het belastingdebacle BSWW. De dienst kwam politiek en maatschappelijk ter discussie te staan door fikse overschrijding van de budgetten en het te laat versturen van de belastingaanslagen. Dit werd hoofdzakelijk veroorzaakt door de complexiteit van de ICT waar de organisatie maar geen grip op kreeg. Daarnaast werd er onvoldoende gestuurd op de voorwaarden voor succes waardoor de problemen elkaar opstapelden. Naast de problemen van BSWW bleek dat de gemeente Stichtse Vecht haar data niet op orde had. Die conclusie wordt onderstreept door een inspectie van de waarderingskamer: ‘Uit ons onderzoek blijkt dat de uitvoering van de Wet WOZ in uw gemeente dringend verbeterd moet worden.’

Transparant
In alles is het bestuur van BSWW in dit dossier transparant. De dossierstukken zijn openbaar en te raadplegen. Politieke partijen kregen ruim baan voor het stellen van technische vragen en ontvingen daarop inhoudelijke antwoorden. Het bestuur van BSWW onderschrijft de hoofdlijnen van het onafhankelijk rapport en neemt haar verantwoordelijkheid: ‘Wij dragen als bestuur van de BSWW de verantwoordelijkheid voor het functioneren van de gemeenschappelijke regeling en daarbinnen voor het ontstaan van de huidige situatie. De besluiten die vanaf januari 2017 zijn genomen zetten stappen in de goede richting.’

Opties
De politiek zal een oordeel moeten vellen over het voortbestaan van BSWW op de korte termijn en de uitvoering van belastingtaken op de lange termijn. Al eerder werd geconcludeerd dat aanpassingen en verbeteringen noodzakelijk zijn om de belastingaanslagen in 2018 en eventueel 2019 te kunnen versturen. Het college van B&W Stichtse Vecht: ‘Ongeacht de keuze voor een toekomstperspectief, zal voor de nabije toekomst moeten worden voorzien in de continuïteit op de korte termijn van de taakuitvoering. Dit is noodzakelijk om de beschikkingen in 2018 en mogelijk 2019 op te leggen. Daarop concentreert BSWW zich nu.’ De politieke discussie gaat dan ook over de situatie erna. Om die discussie beter te kunnen voeren wil het college een vervolgonderzoek instellen: ‘De colleges van de aangesloten gemeenten opdracht te geven in het verlengde van het evaluatierapport een onderzoeksverkenning te doen naar het toekomstperspectief van BSWW.’

Personeel BSWW
Het uitvoerende personeel van BSWW treft in deze geen blaam. Dat wordt onderstreept door het bestuur van BSWW: ‘De medewerkers van de BSWW hebben zich gedurende dit proces gemotiveerd en volledig ingezet om de opgave van de BSWW tot een goed einde te brengen.’ De ontstane problemen zijn niet veroorzaakt door inzet, kennis en kunde van de uitvoerende ambtenaren van deze dienst maar door complexe factoren. De omstandigheden waaronder zij moesten werken waren niet makkelijk. Intern hebben zij met regelmaat de probleem aangekaart. Dat blijkt uit een reactie door de Personeelsvertegenwoordiging (PVT) van BSWW op de eerdere uitkomsten van het onafhankelijk onderzoek: ‘Formeel was de relatie tussen bestuur en PVT adequaat geregeld. Er was maandelijks overleg. Feitelijk is er te weinig naar ons geluisterd. Gedurende 2016 gaven wij regelmatig aan dat de organisatie niet goed liep. Wij vragen ons af of die urgentie het bestuur voldoende heeft bereikt.’ De toekomst voor het uitvoerende personeel is met de nog openstaande opties onduidelijk. Vanuit de Personeelsvertegenwoordiging is die situatie dan ook een grote zorg: ‘Wij sluiten af met de vaststelling dat het uitvoerend personeel wederom een langdurige periode van onzekerheid tegemoet gaat.’

Politieke consequentie
Ondanks de harde conclusies en uitspraken blijven voorlopig de politieke consequenties achterwege. Achter de schermen ging veel mis. In de wandelgangen werd al eerder gesproken over een foutenfestival. De situatie is echter dermate complex dat het wijzen met een beschuldigende vinger tot op heden door de politiek achterwege blijft. Wel kunnen we concluderen dat de geplaatste vraagtekens door de critici van het eerste uur - PvdA, Maarssen 2000, Lokaal Liberaal en Stichtse Vecht Beweegt  - uiteindelijk bewaarheid zijn geworden en de prijs daarvoor door de inwoners en het uitvoerend personeel van BSWW wordt betaald.

MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES