Accounts lastig voor senioren: 'Als ik het woord inloggen al zie dan denk ik, weg ermee!'

Inloggen, account, tweestapsverificatie? Voor velen inmiddels ingeburgerde begrippen maar voor senioren nog steeds een groot raadsel. Dit blijkt uit onderzoek van SeniorWeb uitgevoerd onder 900 ouderen. Daarom geeft Stichtse Vecht Computer Café deze maand aandacht aan 'accountbeveiliging en beheer'.

Het is de maand van de cybersecurity, ofwel digitale veiligheid, maar Stichtse Vecht Computer Café helpt mensen al 20 jaar lang het hele jaar door bij hun digitale zaken. Een van de bezoekers van het digitale vragenuur is de 75-jarige Ingrid uit Vreeland die niet zelfstandig de energietoeslag kan aanvragen en daarom hier is.

"Mijn man is vorig jaar aan kanker overleden, hij regelde al onze financiële zaken. Toen hij overleed kreeg ik een telefoon in mijn handen, er staat constant 'inloggen' bij alles wat ik wil doen. Als ik mijn rekening wil zien moet ik inloggen, maar ik heb geen idee hoe dat moet. Als ik nu het woord inloggen allen al zie denk ik dat gaan we niet doen, weg ermee!"

Overal staat inloggen maar ik heb geen idee hoe dat moet

• Ingrid

Applicaties lastig te begrijpen

Maar voor het aanvragen van de energietoeslag is het verstrekken van stukken over je inkomsten een van de vereisten, zoals de bankafschriften. Herbert Steffin is een van de vrijwilligers van het Computer Café en helpt Ingrid bij de aanvraag, specifiek bij het downloaden van de bankafschriften via de app van haar bank.

Het begint al bij de installatie van een applicatie. "Vroeger gaven we veel trainingen in hoe je met bijvoorbeeld een computer of een tablet werkt, dat hebben we bijna niet meer. Nu is er meer vraag over het gebruik van de apps." 

Maatschappij is ingewikkeld geworden

En het begint dan echt bij het begin. "Ik ben digibeet, het is moeilijk om te communiceren met de overheid. Spontaan langsgaan bij de bank gaat ook niet. Alles moet per se op afspraak en zelfs het maken ervan moet digitaal", vertelt Ingrid. Leo Bloemhart en Tom Bakker zijn de andere vrijwilligers. Zij snappen de frustratie van Ingrid heel goed. "Tijdens corona begon het voor de ouderen al bij het installeren van de corona-app. Dat is ontzettend lastig voor ze."

Ik heb niks te verbergen!

• Ingrid

De mannen hebben allen een IT-achtergrond en stellen dat de systemen makkelijker zijn geworden maar dat het juist de maatschappij is die het ingewikkelder heeft gemaakt. "Vroeger was de verbinding veilig omdat je geen connectie met de buitenwereld had, het was net een soort kasteel met een slotgracht eromheen. Nu ben je verbonden aan de wereldwijde web en is beveiliging de grootste zorg geworden. En ouderen zijn zich daar over het algemeen niet bewust van."

'Wat moeten de hackers van me?'

Want Ingrid heeft een wachtwoord voor al haar accounts. Herbert legt uit dat dat echt niet verstandig is en dat zij makkelijk slachtoffer van hackers kan worden. "Wat moeten ze van me? Ik heb geen geld. Ze kunnen je identiteit jatten maar ik ben zo oud, kan het mij schelen. Ik ben niet bang om gehackt te worden", zegt ze stellig.

Met de stelling van Ingrid dat je eerder corona kan krijgen dan dat je gehackt wordt zijn ze het dan ook vurig oneens. "Hacken komt nu dagelijks voor. Hoe veiliger je het maakt, hoe moeilijker het wordt om binnen te komen. De zwakste schakel is de mens", proberen ze alsnog. 

'De bank belt'

Want het neptelefoontje van de bank wordt het laatste jaar veel gemeld, laat de Fraudehelpdesk in een schriftelijke reactie weten. Het valt verder op dat oplichters tegenwoordig veel 'voorkennis' hebben, waarschijnlijk afkomstig van openbaar gemaakte databases (datalekken). Daardoor lijken de criminelen écht van de bank te zijn, ze weten bijvoorbeeld je naam, adres, bankrekeningnummer en soms zelfs meer. Ondanks alle waarschuwingen trappen mensen er toch sneller in is de ervaring.

Volgens het CBS waren er vorig jaar meer geregistreerde gevallen van online criminaliteit dan traditionele criminaliteit. "De weerbaarheid bij de ouderen moet daarom omhoog", aldus de woordvoerder van de SeniorWeb. "En doe vooral aangifte en meld het bij de bank als je slachtoffer bent geworden". 

TikTok

"Als je weduwe wordt, komt er veel op je af", vertelt Ingrid. Gelukkig helpt haar zoon haar ook bij het aanmaken van de accounts. Ondanks de complexiteit van de digitale wereld, kan ze er ook van genieten. "Ik heb TikTok, dat vind ik erg leuk!". En voor het zien van de video's hoeft ze alleen met haar vinger op de applicatie te tikken want daarvoor is ze wél autmatisch ingelogd.