Breukelen vrijdag 4 augustus: Marktconcert door Jan Pieter Karman

Jan Pieter Karman is sinds eind 2000 als organist verbonden aan de Protestantse Gemeente Breukelen. Hij is de organist van de Pieterskerk. Vrijdag 4 augustus geeft hij het marktconcert op zijn Bätzorgel. Hij speelt variaties op twee geliefde psalmen: Psalm 116 ‘God heb ik lief’ en Psalm 24 ‘De Aarde en haar volheid’. Schitterende, vaak virtuoze werken, een lust voor het oor.

Hoe kwam de Pieterskerk van Breukelen aan haar nu befaamde orgel?

In de 18e eeuw heeft Breukelen een orgel gekregen van de Amsterdamse koopman Claude van Noortwijck. Als hij zomers op zijn buitenplaats aan de Vecht vertoefde, ging hij zondags ter kerke in de oude Dorpskerk. Maar daar miste hij iets, wat hij thuis wel had: het geluid van een welluidend orgel, en een goed geleide samenzang van de gemeente. In zijn oren was het een rauw geluid, waarin iedereen maar deed wat hij of zij wilde. Niet om aan te horen. Als je bezoek had, kon je de mensen op zondag echt niet meenemen naar de kerk - het was een zootje.

Rijk als hij was, wist hij een remedie: er moest een orgel komen dat de gemeentezang goed zou kunnen begeleiden. De meest bekende orgelbouwer van Utrecht, de firma Bätz kreeg de opdracht een orgel te bouwen met krachtige stemmen. Het moest natuurlijk ook weer niet te duur worden; gelukkig wist de firma Bätz daar wel wat op: halve registers, en gedeelde registers - een ingenieuze bouw die heel veel variatiemogelijkheden biedt. Zo kwam de Pieterskerk van Breukelen aan haar nu befaamde orgel.

In die tijd werden er in Protestantse kerken bijna uitsluitend 'Psalmen van David' gezongen, die in de 16e eeuw vertaald, berijmd en van een melodie voorzien waren - een mens die zingt of bidt spreekt immers rechtstreeks met zijn God. Dus moesten toen, aan het begin van de reformatie, de mensen ook weer leren zingen in de kerk.

Musici maakten de nieuwe melodieën bekend; klavecinisten en luitisten in de huiselijke kring, organisten op de grote en kleinere orgels in kerkgebouwen en stadhuizen. Uit die tijd is een rijke schat aan muziek overgeleverd, gemaakt door de grootste musici van hun tijd. Onder hen de wereldberoemde Jan Pieterszoon Sweelinck (Meester Jan), stadtmusicyn van Amsterdam, Anthonie van Noordt, organist van de Nieuwezijds Kapel in Amsterdam, en vanaf 1664 van de Nieuwe Kerk, Henderick Joostenzoon Speuy, stadsorganist van Dordrecht. Zij maakten de melodieën populair door ze op allerlei manieren voor te spelen; de meest geslaagde werden genoteerd en zo bewaard.

Concert Jan Pieter Karman

In zijn concert geeft Jan Pieter Karman, organist van de Pieterskerk te Breukelen, een bloemlezing van hun variatie-kunst aan de hand van twee geliefde psalmen: Psalm 116 ‘God heb ik lief’ en Psalm 24 ‘De Aarde en haar volheid’. Schitterende, vaak virtuoze werken, een lust voor het oor. 

Jan Pieter Karman is sinds eind 2000 als organist verbonden aan de Protestantse Gemeente Breukelen, voor diensten in de Pieterskerk. Hij heeft orgel en kerkmuziek gestudeerd in Arnhem; het diploma uitvoerend musicus behaalde hij aan het Sweelinck conservatorium in Amsterdam bij Hans van Nieuwkoop en de aantekening improvisatie in Den Haag bij Jos van der Kooij. Daarna rondde hij zijn muziekstudies af met het doctoraal muziek-wetenschap in Utrecht (1995). Hij was finalist bij diverse interpretatie- en improvisatieconcoursen, onder anderen Haarlem 1996.

Marktconcert door Jan Pieter Karman
Vrijdag 4 augustus, van 12.45-13.15 uur
Pieterskerk Breukelen, Straatweg 59
Toegang vrij, collecte na afloop van het concert.


Meer nieuws