Rekenkamer: 'Prestaties afvalbeleid Stichtse Vecht achter op schema'

De gemeente Stichtse Vecht streeft naar minder restafval, meer herbruikbare grondstoffen en daarmee op termijn kostenbesparing. De gestelde doelen om de hoeveelheid restafval te verkleinen worden niet bereikt. De invoering van de afvalinzamelings-methode ‘omgekeerd inzamelen’ heeft een forse vertraging opgelopen. Het rapport ‘Afvalinzameling Stichtse Vecht’ is vandaag naar de raad gestuurd. (Archieffoto( ter illustratie)

Conclusies 
De gemeente heeft voor het afvalbeleid een duidelijk beleidsplan met een heldere koers, concrete doelen en uitvoeringsstrategie opgesteld. De invoering van het ‘omgekeerd inzamelen’ ligt echter achter op schema, inmiddels ongeveer twee jaar. Medio 2021 is iets meer dan 1/3 van de huishoudens aangesloten op omgekeerd inzamelen, terwijl dat ongeveer het dubbele had moeten zijn. Redenen voor vertraging zijn het politiek debat van eind 2017 en het zorgvuldige participatietraject dat meer tijd kost dan verwacht. Hoewel er aan de milieu-/afvalscheidingskant positieve resultaten zijn, is het effect van omgekeerd inzamelen daardoor nog maar beperkt zichtbaar. 

Het nieuwe afvalsysteem vroeg een forse investering die moest leiden tot dalende afvalbeheerskosten. Dat is tot nu toe niet het geval. De totale afvalbeheerskosten liggen in 2020 nog wel onder het landelijke gemiddelde, maar vertonen een sterk stijgende trend.In wijken van Stichtse Vecht waar omgekeerd inzamelen is ingevoerd zijn de afvalprestaties (afvalscheiding, hoeveelheid restafval) zichtbaar verbeterd. De inwoners die er inmiddels mee te maken hebben, zijn gemiddeld genomen gematigd tevreden over het nieuwe systeem. Inwoners van de gebieden waar de uitrol nog moest starten zijn gemiddeld juist wat sceptisch over wat het omgekeerd inzamelen hen straks gaat brengen. Voor de gemeente als geheel blijft de daling van het volume aan fijn restafval ver achter bij de gestelde doelen. In de periode 2015-2019 was er een gestage daling van 221 kg per inwoner per jaar naar 193 kg per inwoner per jaar. In coronajaar 2020 steeg dit cijfer naar 197 kg, mede omdat mensen meer thuis waren. Het is onwaarschijnlijk dat het doel van 140 kg voor 2021 nog haalbaar is, laat staan de doelstelling van 100 kg in 2022. Inmiddels is in den lande het inzicht ontstaan dat een resultaat van 130 kg fijn restafval na volledige uitrol van omgekeerd inzamelen een heel goed resultaat zou zijn. Betere prestaties dan die 130 kg leveren nu enkel gemeenten die naast omgekeerd inzamelen ook een prijsprikkel hanteren. 

Wij concluderen dat de doeltreffendheid van het beleid verbetering behoeft om de (aan te passen) beleidsdoelen te realiseren.

• Rekenkamercommissie Stichtse Vecht

Aanbevelingen 
De rekenkamercommissie doet een aantal aanbevelingen aan de raad en het college. De raad wordt geadviseerd een raadswerkgroep in te stellen om de evaluatie van de huidige afvalvisie en grondstoffenplan te begeleiden, kaders voor de volgende beleidsperiode te stellen en de informatiebehoefte te bepalen. Ook wordt de raad geadviseerd om het college te vragen om informatie over de uitvoeringsprogramma’s en de monitoring ervan. Het college wordt onder meer aanbevolen de prestatiedoelen bij te stellen, de communicatie naar de inwoners te evalueren en na te gaan of de analyse van de klachtafhandeling aanknopingspunten biedt om het aantal klachten te verminderen. 

Het rapport wordt op 30 november 2021 in de commissie fysiek domein besproken.