St. Antonius Ziekenhuis spoort uitzaaiingen borstkanker voortaan op met groene kleurstof

Het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht en Nieuwegein gebruikt als eerste in Nederland een groen fluorescerende stof om tijdens de operatie bij borstkankerpatiënten de schildwachtklier op te sporen. Gebruikelijk is de inzet van een radioactieve contrastvloeistof tijdens een onderzoek voorafgaand aan de operatie. Deze nieuwe methode is veel minder belastend voor de patiënten omdat zij niet meer naar het ziekenhuis hoeven te komen voor het schildwachtklieronderzoek dat meer dan twee uur in beslag neemt. (Foto Vlnr. Claudia Bargon, Britt Jansen en Annemiek Doeksen.)

De contrastvloeistof helpt borstkankerchirurgen de zogeheten schildwachtklier te vinden. Deze moet vaak verwijderd worden om uitzaaingen van borstkanker te traceren. Voor de traditionele werkwijze moesten vrouwen een dag voor de operatie een scan laten maken met behulp van een licht radioactieve contrastvloeistof. In het St. Antonius Ziekenhuis hoeft dat nu niet meer. De chirurgen kunnen met behulp van de fluorescerende vloeistof de schildwachtklier localiseren tijdens de ingreep. De lymfevaten en de schildwachtklier lichten onder een speciale lamp op als blacklight.

‘We maken sinds maart dit jaar gebruik van een fluorescerend groen contrastmiddel (ICG) dat we tijdens de operatie inspuiten’, vertelt oncologisch chirurg Annemiek Doeksen. ‘Het schildwachtklieronderzoek dat in alle Nederlandse ziekenhuizen gebruikelijk is, is hierdoor niet meer nodig. Uit onderzoek blijkt dat de nieuwe manier veel sneller en vriendelijker is voor de patiënt. Het werkt ook prettiger, maakt de planning van operaties eenvoudiger en uiteindelijk is het goedkoper.'

Het St. Antonius Ziekenhuis onderzocht de effectiviteit van zowel de oude als de nieuwe techniek bij ruim honderd patiënten. Doeksen: ,,Ons onderzoek heeft aangetoond dat de ICG-techniek veilig is en even goed werkt als de methode met de radioactieve vloeistof, maar ook veel andere voordelen heeft. Het belangrijkste is dat het vriendelijker is voor de patiënt. Een onderzoek minder in de reeks die borstkankerpatiënten moeten ondergaan, scheelt stress voorafgaand aan de operatie.''

Het onderzoek werd uitgevoerd door Britt Jansen en Claudia Bargon en is nu ook internationaal erkend. Deze maand is het ingestuurd naar het toonaangevende, internationale tijdschrift Annals of Surgery. Komend weekend presenteren Bargon en Doeksen het onderzoek op het congres van de European Surgical Association (ESA) in Lissabon.