Tentoonstelling Prikkel vraagt aandacht voor neurodiversiteit en prikkelverwerking

Op Buitenplaats Doornburgh bezoek je van 6 oktober 2023 t/m 7 januari 2024 de tentoonstelling Prikkel. Beeldend kunstenaars, wetenschappers, zorgprofessionals en theatermakers onderzochten vragen als: “Waarom kampen zoveel mensen met burn-outklachten?”, “Hoe worden prikkels verwerkt door ons brein en ons lichaam?” en “Wat kunnen wij hierover leren van neurodivergente mensen, met bijvoorbeeld autisme of AD(H)D?”.

De uitkomsten vind je terug in deze zintuiglijke tentoonstelling - vol kunstwerken, video- en lichtinstallaties en een interactief lab – die oproept tot meer aandacht en ruimte voor neurodiversiteit in al haar vormen. Meer informatie en tickets: buitenplaatsdoornburgh.nl/prikkel

Zijn we collectief overprikkeld?

Onze samenleving staat onder druk. Steeds meer mensen voelen zich opgejaagd en worden geleefd door impulsen van buitenaf. We hebben nauwelijks nog tijd om even stil te staan, waardoor we verwijderd raken van onszelf en van elkaar. We beseffen allemaal dat overprikkeling een urgent hedendaags probleem is in een maatschappij die toenemend wordt geplaagd door overspanning en burn-outklachten. Duidelijk is ook dat een dergelijke complexe maatschappelijke kwestie alleen over disciplines en domeinen heen en in een samenhang van perspectieven kan worden aangepakt. Deze waarneming leidde voor de initiatiefnemers van Prikkel tot de vraag: “Zijn we collectief overprikkeld en wat kunnen we over prikkelverwerking leren van neurodivergente mensen?”

In de tentoonstelling Prikkel brengen Schweigman&, Buitenplaats Doornburgh, de HKU en het UMC Utrecht wetenschappelijk onderzoek en kunst samen en komt de bezoeker door te kijken en vooral te ervaren meer te weten over prikkelverwerking bij zichzelf en bij de ander.
Boukje Schweigman: "Het onderwerp prikkelverwerking is een zeer persoonlijke, maar bovenal een maatschappelijke kwestie. Het stelt grote vraagstukken aan de kaak; hoe gaan we om met ons lichaam, wat is de norm en wat doen we als iemand zich hier niet aan wil of kan conformeren?"

Een zeer persoonlijke, maar bovenal maatschappelijke kwestie

Initiatiefnemer Boukje Schweigman van theatergezelschap Schweigman&: “Aanvankelijk was mijn oudste dochter de aanleiding om me te verdiepen in de thematiek van Prikkel. Ze worstelt met een sensorische integratiestoornis en beleeft de wereld totaal anders dan ikzelf. En ik wist niet altijd om te gaan met haar onverstaanbare gedrag. Ik vroeg me af hoe we toch al die neurodiverse labels als autisme, AD(H)D of dyslexie moeten interpreteren en of we eigenlijk niet collectief overprikkeld zijn gezien de enorme hoeveelheid burn-outs. Het onderwerp prikkelverwerking is een zeer persoonlijke, maar bovenal een maatschappelijke kwestie. Het stelt grote vraagstukken aan de kaak; hoe gaan we om met ons lichaam, wat is de norm en wat doen we als iemand zich hier niet aan wil of kan conformeren? Ik vind het van grote waarde dat we een groep kunstenaars en wetenschappers bij elkaar hebben gebracht in het rijke onderzoek naar wat prikkelverwerking nu eigenlijk behelst, op zowel lichamelijk, maatschappelijk als filosofisch niveau.”

Acht zintuigen

In de route die je als bezoeker aflegt komen alle zintuigen aan bod. De vijf zintuigen waar we mee bekend zijn: horen, zien, voelen, ruiken en proeven, maar ook de drie waarover we vaak minder weten, maar die juist heel bepalend zijn voor onze waarneming en de manier waarop we prikkels verwerken: de interne zintuigen.De kunstenaars en wetenschappers die in de tentoonstelling vertegenwoordigd zijn, delen dezelfde fascinatie voor het thema. Zij bieden een nieuw perspectief op prikkels, in al hun facetten. 

Verdiepende programma’s, activiteiten en prikkelarme openingstijden 

Rondom Prikkel worden er verschillende verdiepende programma’s en activiteiten aangeboden. De initiatiefnemers ontwikkelden de Prikkelpodcast, die vanaf eind september te beluisteren is, bezoekers kunnen aanschuiven bij de semi-interactieve lezingenserie Prikkeltalks, tijdens Walk & Talks leidt een kunstenaar het publiek rond door de tentoonstelling en voor leerlingen uit het voortgezet onderwijs werd een verdiepend lesprogramma ontwikkeld. Op 19 oktober, 15 november en 22 december is er buiten de reguliere openingstijden ook een openstelling voor bezoekers die behoefte hebben aan een prikkelarm bezoek.

Een serene plek 

De tentoonstelling vindt plaats in het voormalige klooster op Buitenplaats Doornburgh, net buiten Utrecht. Dit buitenverblijf aan de Vecht werd de 17e eeuw in gebruik genomen door gefortuneerde families, die in de zomermaanden de stad ontvluchtten, op zoek naar ontspanning. In 1957 werd het landgoed betrokken door een katholieke zusterorde, die op het terrein een imposant kloostercomplex liet bouwen in de stijl van De Bossche School. De architectuur van het klooster is uiterst sober, strak en oogt ook nu nog modern. Een ideale omgeving waarin de zusters zich konden focussen op introspectie en gebed. En misschien ook wel – vanwege het opvallende contrast – de ideale plek voor een tentoonstelling over sensorische prikkels. 

Praktisch 

De tentoonstelling wordt gemaakt door theatermaker Boukje Schweigman, performance- en beeldend kunstenaar Johannes Bellinkx, wetenschappelijk onderzoekers Anouk Keizer en Odile van Stuijvenberg, ontwerper Deanne Spek en beeldend kunstenaars Vinny Jones, Roos van Geffen, Molly Palmer, Silvana Hurtado Diandres, Shertise Solano en Margriet van Breevoort.
 

De tentoonstelling is te bezoeken van 6 oktober 2023 t/m 7 januari 2024, van woensdag t/m zondag van 10:00u tot 17:00u.
Alle informatie vind je op www.buitenplaatsdoornburgh.nl/prikkel
De activiteitenagenda vind je op www.buitenplaatsdoornburgh.nl/agenda