RTV Stichtse Vecht

Van zijlijn terug naar strijdtoneel: ‘Was D66 weg dan?’

Vier jaar lang stond D66 in Stichtse Vecht vanaf de zijlijn naar de gemeentepolitiek te kijken. Interne ruzies, een integriteitskwestie en een zwakke bestuurscultuur zorgden ervoor dat de partij in 2018 niet meedeed aan de verkiezingen en dus niet in de gemeenteraad belandde. Nu is de partij terug met Peter van Dam (58) als kersverse lijsttrekker. Hoe gaat de partij het vertrouwen van de kiezer terugwinnen? En hoe reageren andere lokale partijen op de terugkeer?

De 58-jarige Peter van Dam uit Maarssenbroek is de nieuwe lijsttrekker van de lokale afdeling van D66 in Stichtse Vecht. Dat heeft de partij zojuist bekendgemaakt. Als enig kandidaat voor de functie was het een schot voor open doel. Met slechts één tegenstem werd hij gekozen.

Van Dam is niet nieuw binnen de partij. In 2017 begon hij als campagnecoördinator. Later kwam hij als hoogste nieuwkomer binnen op plek 7 op de kandidatenlijst. Naar eigen zeggen kreeg hij nauwelijks iets mee van de onderlinge ruzies die de partij vier jaar geleden nog teisterden.

De meeste mensen die ik spreek zeggen: maar was D66 dan weg uit de gemeenteraad?

• Peter van Dam, lijsttrekker D66

De val

Waar het mis ging? Voormalig wethouder Pieter de Groene (D66) zou zich in 2018 schuldig hebben gemaakt aan belangenverstrengeling. De Groene had er bij de commissie op aangedrongen om snel te beslissen over een subsidie van bijna 200.000 euro voor een kinderopvang die een pand huurde van zijn partner. Onder andere collega-wethouder en partijgenoot Franko Zivkovic-Laurenta (D66) meldde zich bij de burgemeester. Er volgde een integriteitsonderzoek naar De Groene, waar belangenverstrengeling werd vastgesteld. De Groene stapte op.

Dat Zivkovic-Laurenta de kwestie besprak met de burgemeester viel bij een deel van de partij verkeerd. Zivkovic-Laurenta werd verzocht om zich terug te trekken uit de verkiezingen. Dat deed hij niet en daarom volgde een drastisch besluit: de partij besloot vanwege de interne crisis niet mee te doen aan de verkiezingen in 2018. Door onderlinge ruzies, een zwakke bestuurscultuur en uiteindelijk een kritisch rapport viel de partij uit elkaar.

Een nieuwe start

De afgelopen jaren heeft de partij echter niet stilgezeten. Met een klein clubje mensen is gewerkt aan een terugkeer. "We zijn er klaar voor", zegt Peter van Dam, de nieuwe lijsttrekker, enthousiast. Het verleden van de partij speelt volgens hem geen rol voor de kiezer. "De meeste mensen die ik spreek zeggen: maar was D66 dan weg uit de gemeenteraad?"

Een nieuwe lijst met nieuwe mensen, een enthousiaste lijsttrekker en realistische ideeën moeten zorgen voor een blinkende terugkeer van de partij. De gemeenteraadsverkiezingen vinden pas plaats in maart volgend jaar, maar Van Dam weet nu al zeker dat zijn partij terugkeert in de gemeenteraad. Het is eigenlijk niet de vraag óf de partij terugkeert, maar met hoeveel zetels. "3 à 4 zetels", gokt hij.

In 2014 was D66 de grootste fractie met maar liefst zes zetels. Ook de uitslag van de landelijke verkiezingen stemmen de partij positief. Als de partij het vertrouwen van de kiezer in Stichtse Vecht weet terug te winnen, zou D66 zomaar weer groot kunnen worden in de gemeente. Reden voor onrust bij andere partijen, zou je zeggen.

De strijd

Uit vragen van RTV Stichtse Vecht en RTV Utrecht aan alle zittende partijen blijkt dat niemand echt de hete adem van D66 in zijn nek voelt. Partijen zijn over het algemeen niet bang om zetels te verliezen aan D66. Alleen GroenLinks lijkt wat te vrezen te hebben. Die partij heeft door de terugtrekking van D66 in 2018 flink geprofiteerd met drie zetels winst. De fractievoorzitter van GroenLinks, Albert Gemke, is daarom realistisch en houdt nu al rekening met één zetel verlies.

Maar de terugkomst van D66 wordt vooral als positief gezien in Stichtse Vecht. De hoop bestaat onder meerdere partijen dat D66 voor evenwicht gaat zorgen in de gemeentepolitiek. GroenLinks hoopt bijvoorbeeld samen met D66 op te trekken. "Het zou fijn zijn als D66 in staat is om samen met ons het oeroude machtsblok van de partijen Lokaal Liberaal en VVD te breken. Die partijen houden elkaar in evenwicht en het zou fijn zijn als daar een splitsing in geslagen kan worden", aldus de fractievoorzitter van GroenLinks.

Toch vrezen meerdere partijen voor een verdere versplintering van de politiek. De PVV is vooral bang dat de vergaderingen nog langer gaan duren als D66 terugkeert in de raad.

Meer weten?